Patchkast vs Serverkast — Wat is het verschil en welke heb je nodig?

20 november 2025 3 minuten leestijd

Een goed netwerk begint bij een georganiseerde, veilige en overzichtelijke infrastructuur. Of je nu een thuisnetwerk opzet, een klein kantoor draait of een compleet bedrijfsnetwerk beheert: vroeg of laat kom je de termen patchkast en serverkast tegen. Hoewel ze op elkaar lijken, hebben ze elk een heel andere functie. In dit artikel leggen we uit wat een patchkast is, hoe deze verschilt van een serverkast, welke toepassingen passen bij welke oplossing én waar je op moet letten bij het maken van een keuze.

Wat is een patchkast?

Een patchkast (ook wel netwerk- of switchkast genoemd) is een metalen kast waarin netwerkcomponenten overzichtelijk worden gemonteerd. Denk aan:

Patchpanelen
Switches
PoE-injectors
Modems & routers
NVR’s en kleine netwerkrecorders
Kabelmanagement en power distribution units (PDU’s)

Patchkasten zijn vooral gericht op netwerkbekabeling, organisatie en toegankelijkheid. Het doel is om kabels netjes weg te werken, verbindingen eenvoudig te beheren en apparatuur veilig op te bergen.

Kenmerkende eigenschappen van patchkasten

✔ Relatief ondiep (meestal 300–600 mm)
✔ Licht ventilatievermogen, minder warmteproductie
✔ Vaak wandmontage of compact staand model
✔ Ideaal voor switches, routers en lichte apparatuur
✔ Focus op kabelbeheer, niet op zware hardware

Patchkasten zijn de standaard keuze in winkels, kantoren, MKB-locaties, scholen, horeca, sportclubs en thuisnetwerken.

Wat is een serverkast?

Een serverkast (ook datacenter-rack, IT-rack of 19” serverrack) is ontworpen voor zware hardware met hoge performance en warmteproductie, zoals:

Servers (rackmount, blade of storage servers)
NAS-systemen en dataservers
UPS-systemen (noodstroom)
Datacenter switches & core-routing
High-end recorderkasten en storage arrays

Kenmerkende eigenschappen van serverkasten

✔ Veel dieper: vaak 800–1200 mm
✔ Zeer stevig draagvermogen (tot honderden kilo’s)
✔ Hoge thermische belasting, dus actieve koeling
✔ Stevig frame, vaak geschikt voor rails en zware montage
✔ Voetwielen, stelpoten en sloten standaard aanwezig

Serverkasten worden vooral gebruikt in datacenters, grote IT-omgevingen, beveiligingsinstallaties met zware NVR’s, hostingruimtes en high-end bedrijfsnetwerken.

De belangrijkste verschillen op een rij

Eigenschap	Patchkast	Serverkast
Diepte	300–600 mm	800–1200 mm
Type apparatuur	Switches, routers, panelen	Servers, storage, UPS
Gewichtscapaciteit	Laag/middel	Hoog
Koeling	Basis / passief	Intensief / actief
Montage	Wand of compact staand	Staand, vloerplaatsing
Kabelmanagement	Hoofdfocus	Ondersteunend

Kort gezegd:
➡ Patchkasten = kabel- en netwerkbeheer
➡ Serverkasten = zware hardware & dataverwerking

Welke kast heb jij nodig?

Dit hangt vooral af van het doel van je installatie. Hieronder een korte gids.

Situatie 1: Klein tot middelgroot bedrijfsnetwerk

Gebruik je vooral switches, router, PoE en een recorder?
→ Patchkast

Situatie 2: Beveiligingssysteem met meerdere camera’s en grote NVR

Bij kleine NVR’s volstaat een patchkast, maar bij:

32+ camera’s
RAID-opslag
2+ harde schijven
→ Overweeg een serverkast vanwege koeling en diepte.

Situatie 3: Datacenter, hosting of rackmount servers

→ Altijd een serverkast
Servers zijn diep, zwaar en produceren veel warmte. Een wandkast is hiervoor nooit geschikt.

Situatie 4: Thuisnetwerk

Voor glasvezelmodem, router, Wi-Fi controller, switch en bekabeling:
→ Wand-patchkast 6U–12U

Veelvoorkomende misverstanden

“Een serverkast is altijd beter omdat hij groter is.”

Niet waar. Een grote kast biedt voordelen, maar is duurder, zwaarder, lastiger te plaatsen en vaak overkill zonder servers of UPS.

“Een wandkast kan best een server houden als je hem goed vastboort.”

Gevaarlijk. Serverhardware is zwaar en kan warmteproblemen veroorzaken in een afgesloten wandkast.

“Patchkasten hebben geen koeling nodig.”

Klopt niet altijd. PoE-switches, met name bij camera- of Wi-Fi-implementaties met veel vermogen, kunnen flink warm worden. Ventilatormodules zijn dan aanbevolen.

Waar let je op bij aankoop?

1. Diepte (de grootste valkuil)

Meet eerst je apparatuur. Veel switches passen in 300mm, maar servers hebben vaak >800mm nodig. Denk aan dat je nog wat ruimte over moet houden voor kabels die achter je apparatuur uitsteken.

2. U-hoogte

Aantal montage-units (1U ≈ 4,45 cm).
Veelvoorkomende hoogtes:

6U → klein netwerk
9U–12U → kantoor/PoE
20U+ → serveromgeving

3. Kabelbeheer

Let op rails, brushpanels, kabelgoten, en voldoende ruimte aan de zijkanten.

4. Koeling & ventilatie

Passieve ventilatie voor lichte netwerken
Actieve ventilatie voor PoE of opslag
Datacentergrade koeling voor servers

5. Montage (wand vs vloer)

Wandkasten = compact, ideaal voor switch ruimtes
Staande kasten = zware hardware, schaalbare configuratie

Samenvatting

Een patchkast en een serverkast lijken uiterlijk hetzelfde — beide zijn 19-inch kasten — maar ze dienen totaal verschillende doelen.

Kies een patchkast als je:

Een netwerk wilt organiseren
Veel bekabeling hebt
Switches, modems en routers gebruikt

Kies een serverkast als je:

Rackmount servers of NAS-systemen gebruikt
Hoge warmte-belasting hebt
Professionele opslag of hosting draait

➡ Patchkast = netwerkinfrastructuur
➡ Serverkast = zware IT-hardware

Met de juiste keuze voorkom je oververhitting, rommelige bekabeling en dure vervangingen én zorg je dat je netwerk professioneel en toekomstbestendig is opgezet.

Wil je advies voor jouw situatie of een complete kast samenstellen?
Laat het weten — ik help graag.